कपिलवस्तु । बि.एम.जेड ÷डब्लु.एच.एचको आर्थिक सहयोग कालिका स्वावलम्बन सामाजिक केन्द्र र फरवार्ड नेपालको आयोजनामा सञ्चालित सुधारिएको खाद्य प्रणाली परियोजना अन्र्तगत ४ दिवसिय भूमिहिन कृषकहरुलाई अवलोकन भ्रमण गराईएको छ ।
२३ डिसेम्बर २०२५ दिन सिराहा जिल्लाको भगवानपुर गाउपालिका वडा न १ भगवानपुर स्थित रहेको दलित महिला कृषक समुहमा समुहका सदस्यहरुले गरेको सामुहिक माछा पालन र ब्यवसायिक तरकारि खेतिको अवलोकन गराईएको थियो ।
त्यसैगरि सिराहा जिल्लाको भगवानपुर गाउपालिका वडा न १ मा रहेका ४० जना मुसहर समुदायका सदस्यहरुले २ कठ्ठा का दरले ८० कठ्ठा अर्थात ४ बिगाहा पक्की जमिन भाडामा लिएर माछा पालन तथा ब्यवसायिक तरकारि खेतिको अवलोकन कपिलबस्तु जिल्लाको यशोधरा गाउपालिका,मायादेबि गाउपालिका र शुद्धोधन गाउपालिकाका कृषकहरुले अवलोकन गरेका थिए । ४० जना मुसहर समुदायका सदस्यहरुले ४० कठ्ठा मा गरेको माछा पालन तथा ब्यवसायिक तरकारि खेतिको भाडा रकम बार्षिक रु१७३०००। भगवानपुर गाउपालिकाले तिरे दिने रहेछ । हाल त्यो समुहका सदस्यहरुले गरिरहेको ब्यवसायिक माछा पालन तथा ब्यवसायिक तरकारि खेति बिस्तार गरि आफूले सोचे भन्दा बढी आम्दानि गर्ने गरेको बताउछन र समुहमा बचत पनि गर्ने गरेका छन ।
त्यस पश्चात सिराहा जिल्लाको अग्नी साईर कृष्णासवरन गाउपालिका वडा न २ मा रहेको महिला कृषक समुहका सदस्यहरुले गरेको ब्यवसायिक लसुन खेतिको अनुगमन गरिएको थियो । गरिब,दलित तथा भूमिहिन किसानहरुलाई समाबेश गरि गठन गरिएको २७ वटा समुहका सदस्यहरुले बिना खनजोत गरि लसुन लगाउने गरेको बताउछन । त्यस गाउपालिकामा पशु छाडा चौपाय नरहेको र घान काटिसके पश्चात घान खेतमा आगो लगायने चलन नरहेको कारण घानको गँजमा लसुन लगाईदिने र लगाएको लसुनलाई गोडमेल र खनजोत नगर्नु पर्ने भएको हुदा धेरै उत्पादन हुने गरेको बताए ।
सोहि समुहका सदस्यहरुलाई १ के.जि लसुनको बिउ उपलब्ध गराई लसुन खेति गरिरहेको सोहि समुहका अध्यक्ष सुमित्रा देबि चौधरी बताउछिन । अहिले समुहका सदस्यहरुले २ कठ्ठा का दरले जग्गा भाडामा लिएर खेति गरिरहेको बताउछिन । समुहका सदस्यहरुलाई कस्पोष्ट मल,भर्मिङ्ग कम्पोष्ट मल र गड्यौले मल बनाउनका लागि तालिम दिई कम्पोष्ट मल तयार गरिरहेको र आफने खेत तथा बारिमा प्रयोग गर्नाले उत्पादन पनि बढेको बताउछिन । र स्थानिय कृषि सहकारि संग समन्वय गरि समुहका सदस्यहरुलाई गहुको बिउ पनि उपलब्ध गराउने गरेको र समुहका सदस्यहरुलाई उत्प्रेरणा जगाउने हिसाबले खुमलटार जातको आलु बिउ पनि बितरण गरेको बताउछिन ।
त्यस पश्चात सप्तरी जिल्लाको खडकनाथ नगरपालिका वडा न ४ अमाहा स्थित रहेको राम जानकि कृषक समुहका सदस्यहरुले गरेको ब्यवसायिक तरकारि खेतिको अनुगमन गरिएको थियो । सोहि समुहका सदस्यहरुले बिद्यालयको २५ कठ्ठा भाडामा लिएर समुहका ६ जना किसानहरुले बिभिन्न जातको तरकारिहरु लगाई तरकारि उत्पादन गरिरहेको देखियो । जङ्गलको बिचमा जग्गा रहेको र जङ्गली जनावरहरुको आतङ्क बावजुत पनि समुहका ६ जना महिलाहरुले हिक्मत नहारिकन खेति बिस्तार गरि खेति गरि आफना बालबालिकाहरु पठन पाठन गराईरहेको बताउछिन ।
सप्तरी जिल्लाको सुरुङ्गा नगरपालिका वडा न २ कमलपुर स्थित रहेको चन्द्रमुखि कृषक समुहले गरेको ब्यवसायिक तरकारि खेतिको अनुगमन गरिएको थियो । समुहमा २५ जना रहेको र २५ जनाले नै ब्यवसायिक तरकारी खेति गरिरहेको देखियो ।
